محمد حسينى همدانى نجفى
44
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى )
چه آنكه كثرت معلومات بر تقدير كثرت عددى لا محاله بطور حلول خواهد بود كه ساحت قدس منزه از عروض و حلول و اينكه محل صورتهاى علمى قرار بگيرد . و يا بطور صورتهاى علمى و جزء ذات كبريائى باشد يا اينكه ذات او متقوم بمعلومات و معلولات و آفريدههاى خود باشد كه فرض محال و باطل است از جمله مفاسد آن تركيب ذات قدس از عوارض خواهد شد . و از نظر توحيد صفات و افعال بطور صحيح آنست كه معلومات و مخلوقات كبريائى بوجودات نورى آنها موجود واحد و بسيط نهايت بساطت است و اعلى و اوسع از وجودات عقلى و نفسانى و طبيعى و مادى و خيالى خواهد بود كه هر موجود و معلومى بر حسب مقامات مختلف خواهد بود از نظر اينكه براى اشياء مواطن چندى است و هر يك از مواطن خصوصياتى دارد كه مواطن ديگر فاقد آن خصوصيات است هم چنان كه بطور بداهت در باره موجودات عقلانى و نفسانى و خيالى و طبيعى تفاوت غير قابل اشتراكى خواهند داشت . سر و حقيقت آنست كه علم ساحت كبريائى از پرتو ذات و علم بنور ذات قدس است كه موجودات در اثر پرتو آن از ظلمت و تيرهگى نيستى خارج مىشوند بدون اينكه احساس نمايند و نور هستى و فيض وجود رابطهاى است كه موجودات را بصحنه هستى در مىآورد . هم چنان كه آيه ( رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى ) ناظر به اين حقيقت است كه از جمله آثار و فيوضات كبريائى آنست كه هر ذره و پديدهاى را از بسط و پرتو وجود بهرمند مىفرمايد و از طريق وسائط غيبى و عوامل طبيعى همان موجود و آفريده را بسوى كمال منظور هدايت فرمايد و سوق دهد و همه ظهورى از فعل و اثر كبريائى و خلق و آفرينش او است . نتيجه اينكه ذات كبريائى است كه مكمن غيب حقيقى و منشأ و منبع و ظهور